Friedrich Wilhelm Grundmann – Ojciec Katowic

Był przyjacielem Franza Wincklera, stał się zarządcą jego dóbr. Zmienił małą wioskę w prawdziwe miasto Dzięki niemu Katowice w 1865 roku zyskały prawa miejskie.

Friedrich Wilhelm Grundmann urodził się 26 listopada 1804 roku, w Barcinku, koło Jeleniej Góry. Jego ojciec był górnikiem. W 1811 roku, w wieku 7 lat przeniósł się do Tarnowskich Gór, gdzie ukończył ewangelicką szkołę podstawową. Następnie uczył się w szkole górniczej, gdzie poznał Franza Wincklera. W 1820 roku rozpoczął prace w kopalni Luiza w Zabrzu, a następnie w Królewskiej Hucie (Chorzów) i za Załężu.

W 1833 roku został sztygarem w kopalni Fryderyk w Tarnowskich Górach. 4 lata później pracował jako nauczyciel w tamtejszej szkole górniczej. Prawdziwą karierę rozpoczął jednak dopiero w 1839 roku. Wtedy jego przyjaciel oraz górnośląski przemysłowiec Franz Wickler, powierzył mu stanowisko dyrektora zarządu dóbr katowickich.

Dopiero teraz Grundmann mógł się wykazać i skorzystać ze swoich umiejętności. Dzięki niemu mała i nic nieznacząca jeszcze wioska, zamieniła się w poważne miasto. Już 3 października 1846 roku pojawiła się tutaj pierwsza lokomotywa. 2 lata później w Katowicach powstał pierwszy hotel. Mieścił się przy ulicy Warszawskiej i zajmował miejsce Domu Handlowego Zenit. Z ciekawostek trzeba wspomnieć, że w 1850 roku ze swoją orkiestrą odwiedził go sam Król Walca – Johan Strauss. Po śmierci Wincklera w 1851 roku, Grundmann stał się zarządcą dóbr całego jego majątku, który jeszcze pomnożył.

Nie zapomniał jednak o Katowicach. W 1856 roku zlecił on architektowi H.M.A. Nettbonowi przygotowanie planu zabudowy przestrzennej Katowic. Plan miasta został wyznaczony przez trakt z Mysłowic do Szopienic i dalej do Bogucic – Zawodzia. Na linii wschód-zachód zostały wytyczone dwa place Wilhelmplatz, czyli dzisiejszy Plac Wolności oraz Friedrichplatz, czyli dzisiejszy Rynek. Oba miały być połączone główną ulicą miasta obecną 3 Maja.

 


MMSilesia poleca:


HISTORIA, LUDZIE, ZABYTKI



Następnie Grundmann wraz ze swoim zięciem dr Richardem Holtze, który był przewodniczącym rady miejskiej, nadal zajmował się urbanistyczną rozbudową Katowic. W okresie jego rządów w mieście wzniesiono kilka świątyń. W 1858 roku pierwszy kościół ewangelicki przy ul. Warszawskiej, w 1860 roku powstał drewniany kościół katolicki, w 1862 roku gmina żydowska wybudowała synagogę, a w 1870 roku pojawił się jeszcze Kościół Najświętszej Marii Panny przy ul. Mariackiej. Za czasów Grundmanna Katowice stały się też miejscem budowy gmachów wielu innych instytucji jak: klasztor i szpital ojców Bonifratów, sierociniec sióstr Jadwiżanek. W 1860 roku powstała w mieście również szkoła.

11 września 1865 roku ziściło się ogromne marzenie Grundmanna, nad którym pracował już od lat 50-tych, mianowicie Katowice uzyskały prawa miejskie. Za swój herb przejęły godło gminne, czyli młot kuźniczy i kowadło. Ówcześnie miasto liczyło około 5 tys. mieszkańców i zajmowało obszar 465 hektarów. Znajdowało się między dzisiejszymi ulicami Graniczną, Chorzowską, Aleją Korfantego i korytem Rawy.

Na rzecz miasta pracował do 1872 roku, kiedy to po 68 latach przeszedł na emeryturę. W okresie swojej kariery zawodowej był honorowym członkiem wielu organizacji: m.in. przewodniczącym Związku Górników i Hutników, a w latach (1855-1861) kuratorem szkół górniczych.

W 1857 roku stał się jednym z założycieli cementowni Portland Zemetwerke, w Opolu. W cementownię włożył 14 tysięcy, z 100 tys. talarów, jej początkowej wartości. Była to jedna z pierwszych cementowni na świecie, cechowała ją wysoka jakość i wydajności produkcji.

Zmarł w Katowicach 30 lipca 1887 roku. Został pochowany na cmentarzu ewangelickim, który mieścił się w pobliżu dzisiejszej Biblioteki Śląskiej. Został zniszczony w czasach PRL-u, informuje o tym tablica pamiątkowa. Po śmierci, jego imieniem nazwano najważniejszą ulicę miasta (obecnie 3-maja). Był też honorowym mieszkańcem Katowic. Dzisiaj w mieście również istnieje ul. Grundmanna, jest to odcinek obwodnicy śródmiejskiej, pomiędzy ulicami Chorzowską, a Gliwicką.

Fridrich Wilhelm Grundmann mieszkał w najokazalszym budynku Katowic. Jego willa, zbudowana w 1868 roku, mieściła się na rogu dzisiejszej ul. Warszawskiej i Bankowej. W budynku mieszkało wiele znanych osobistości jak: Józef Rymer, czy prymas kard. Augustyn Hlond. Zatrzymał się tam również Józef Piłsudski. Jeszcze w 1945 roku mieścił się w nim Urząd Stanu Cywilnego. Niestety, za rządów Zdzisława Grudnia, w latach 70-tych willę zburzono, w ramach likwidacji śladów Niemczyzny. Dzisiaj na jej miejscu mieści się biurowiec Narodowego Banku Polskiego. O jej istnieniu przypomina niewielka tabliczka na murach nowego gmachu.

Czytaj więcej: Z cyklu "Wielcy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii Łukasz Skop przygotował dla Was również:

Łukasz Skop

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3