Jan Miodek "Oddać walkower"

Walkower (z ang. walk-over) to "przyznanie zwycięstwa zawodnikowi lub drużynie bez walki z powodu niestawienia się przeciwnika albo niedopełnienia przez niego warunków regulaminu".

Walkower (z ang. walk-over) to "przyznanie zwycięstwa zawodnikowi lub drużynie bez walki z powodu niestawienia się przeciwnika albo niedopełnienia przez niego warunków regulaminu". Osłuchany z tym sportowym terminem, tworzyłem zawsze takie konstrukcje, jak oddać (zdobyć) punkty walkowerem, przegrać (wygrać) walkowerem - z walkowerem w narzędniku albo oddać (zdobyć) walkower - z tymże słowem w bierniku równym mianownikowi. To ostatnie połączenie odpowiada zresztą regule gramatycznej, która w wypadku rzeczowników nieżywotnych nakazuje urobienie czwartego przypadka równego pierwszemu (oddać walkower - jak oddać pistolet, oddać dom, zdobyć walkower - jak zdobyć zamek, zdobyć bastion). Dodam, że w drugim przypadku (dopełniaczu) zawsze używałem postaci walkoweru - z końcówką -u, przez współczesne słowniki uznaną za częstszą od wariantu walkowera - z końcówką -a.

Identyczne było moje zachowanie składniowe odnoszące się do terminu hat trick (też angielskiej proweniencji), oznaczającego "trzy bramki zdobyte przez piłkarza w jednym meczu" (klasyczny hat trick to "trzy bramki zdobyte po kolei w czasie jednej połowy spotkania). Mówiłem i pisałem zawsze: strzelił (zdobył) hat trick - z biernikiem takim samym jak mianownik i nie strzelił (nie zdobył) hat tricku - z dopełniaczem z końcówką -u.

Ostatnio zaczynam się jednak coraz częściej spotykać z obydwoma tymi rzeczownikami uruchomionymi fleksyjnie w czwartym przypadku, a dosłownie przed chwilą w jednej i tej samej gazecie sportowej przeczytałem: "Woleli oddać walkowera" i "Płakałem z radości, gdy strzelał hat tricka". Jako historyk języka nie mogę nie stwierdzić, że przybywa zaaprobowanych normatywnie wyjątków od przywołanej wyżej zasady nakazującej w wypadku rzeczowników nieżywotnych urabianie biernika równego mianownikowi: palimy przecież papierosa (a nie papieros), mamy pecha, tańczymy walca, kupujemy opla, gramy w skata. No a już dzieci wręcz notorycznie tworzą konstrukcje typu "kup komputera", "zawiąż buta" - błędne, ale jakże znamienne dla ewolucji tego właśnie przypadka gramatycznego: od postaci wszystkich rzeczowników równych mianownikowi (pozostałością tego stanu jest np. zwrot wyjść za mąż) - przez żywotne równe dopełniaczowi - do coraz większej liczby nieżywotnych też równych dopełniaczowi.

Więc choć na pewno do końca życia będę używał tradycyjnych połączeń oddać walkower i strzelić hat trick, nie protestuję, gdy słyszę i widzę oddać walkowera, strzelić hat tricka, zwłaszcza że i w najnowszym "Uniwersalnym słowniku języka polskiego" z roku 2003 pod red. prof. Stanisława Dubisza znajduję przy haśle walkower wskazanie, że jego biernik może być równy mianownikowi albo dopełniaczowi. Hasła hat trick wprawdzie w tym słowniku nie ma, ale wypada wobec niego zastosować tę samą wykładnię gramatyczną.

redakcja@dz.com.pl

  • Dziennik Zachodni

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3