COVID-19 – mechanizm, przebieg i skutki zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Katar to całkiem częsty objaw COVID-19, mogący wskazywać na długi przebieg choroby
Katar to całkiem częsty objaw COVID-19, mogący wskazywać na długi przebieg choroby cunaplus/123RF
Wywoływana przez koronawirusa SARS-CoV-2 infekcja COVID-19 rozwija się w charakterystyczny sposób i powoduje określone objawy. Odkryto już mechanizm jej przebiegu, zbadano też, jak różnorodne może mieć skutki – zarówno te bezpośrednie, jak i odległe, które utrzymują się przez lata po wyzdrowieniu. To warto wiedzieć!

Jak rozwija się infekcja koronawirusem SARS-CoV-2?

Scenariusz rozwoju COVID-19 najczęściej wygląda w poniższy sposób.

  • W pierwszej kolejności koronawirus atakuje komórki nabłonka oddechowego, czyli warstwy komórek wyściełających układ oddechowy, w miejscach takich jak gardło, krtań, tchawica, oskrzela, oskrzeliki i pęcherzyki płucne. Ponieważ receptory dla wirusa, a więc miejsca, przez które przedostaje się do komórek, znajdują się też w nabłonku układu pokarmowego, może on infekować organizm również tą drogą.
  • Następnie za pomocą wypustek przyłącza się do receptorów ACE2 na powierzchni komórek i wnika do ich wnętrza, zamieniając je w „minifabryki” produkujące jego kopie – sam posiada tylko materiał genetyczny w postaci RNA oraz osłonkę. Nie ma własnej komórki, a więc również układów niezbędnych do namnażania się, i samodzielnie może jedynie przetrwać.
  • Po namnożeniu się w komórce gospodarza i złuszczeniu nabłonka koronawirus kolonizuje dalsze tkanki. W tej wczesnej fazie rozwoju nie występują jeszcze objawy infekcji, dochodzi jednak do zarażania wirusem innych.
  • W końcu w większości przypadków rozwijają się symptomy zakażenia, choć możliwy jest też bezobjawowy przebieg choroby.

Okres od momentu zakażenia do pojawienia się objawów nazywany jest czasem inkubacji. Dla SARS-CoV-2 jest on bardzo zróżnicowany i trwa od 1 do 14 dni, choć średnio wynosi 5-6 dni (a według niektórych źródeł 3-7 dni). Bywa jednak i tak, że symptomy zakażenia pojawiają się nawet po 27 dniach!

Objawy COVID-19 przypominają symptomy grypy i u 8 na 10 osób mają łagodny przebieg. Są przy tym dość charakterystyczne:

  • w 99 proc. przypadków pojawia się gorączka, czyli temperatura ciała powyżej 38 stopni Celsjusza,
  • w 70 proc. przypadków odczuwane jest zmęczenie,
  • w 60 proc. przypadków występuje suchy kaszel,
  • występują też bóle mięśni (najczęściej w związku z gorączką),
  • pacjentów męczą duszności.

W rzadkich przypadkach możliwe jest też wystąpienie bólu gardła i/lub kataru. U niewielkiego odsetka zainfekowanych pojawiają się zaburzenia gastryczne, będące skutkiem infekcji przewodu pokarmowego.

Najnowsze obserwacje pokazują również, że wystąpienie typowych objawów COVID-19 może poprzedzać nagła utrata węchu i smaku. Naukowcy sądzą, że może to wynikać z zajęcia przez wirusa dróg nerwowych i nieść za sobą zagrożenie komplikacjami mózgowymi infekcji koronawirusem.

Jak zmieniają się objawy COVID-19?

Występujący w COVID-19 kaszel jest początkowo suchy, tj. nie towarzyszy mu odkrztuszanie wydzieliny. Najprawdopodobniej ma on związek z podrażnieniem komórek zainfekowanych przez wirusa. U niektórych osób pojawia się następnie gęsta wydzielina zawierająca martwe komórki dróg oddechowych.

Ten etap trwa około tygodnia. Zalecany jest wtedy odpoczynek w łóżku, uzupełnianie płynów i ew. przyjmowanie paracetamolu. Osoby, których organizm zwalczył wirusa, wracają wtedy do zdrowia. Według danych WHO przy łagodnym przebiegu choroby całkowite wyzdrowienie zajmuje zwykle 2 tygodnie. U innych może dojść do zaostrzenia przebiegu infekcji i powikłań. W ciężkich przypadkach leczenie zakończone sukcesem trwa 3-6 tygodni.

Jeżeli układ odpornościowy zareaguje w przesadny sposób na kopie koronawirusa obecne w ustroju, choroba postępuje. Stan zapalny się rozszerza i rozwija się zapalenie płuc. Pęcherzyki płucne napełniają się płynem zapalnym, co utrudnia oddychanie. U niektórych pacjentów musi być ono wspomagane za pomocą respiratora.

W stanie krytycznym znajduje się ok. 6 procent osób zarażonych koronawirusem SARS-CoV-2. Działanie układu immunologicznego wymyka się u nich spod kontroli, powodując tzw. burzę cytokinową i zniszczenia w organizmie, które mogą skończyć się fatalnie. Oprócz płuc uszkodzeniu mogą ulec też inne narządy, zwłaszcza serce, nerki, jelita i wątroba. Bywa, że dochodzi do wstrząsu septycznego – ciśnienie krwi spada, a narządy przestają prawidłowo funkcjonować lub dochodzi do ich całkowitej niewydolności.

Dowiedz się więcej na temat:

Jak wynika z analiz przypadków zachorowań na COVID-19 w Chinach i na świecie, u części osób przyjmowanych na oddział intensywnej opieki medycznej (OIOM) z infekcją koronawirusową rozwija się zagrażający życiu zespół ostrej niewydolności oddechowej (acute respiratory distress syndrome, ARDS). Powoduje on znaczną utratą zdolności płuc do wymiany tlenu i dwutlenku węgla i skutkuje niedotlenieniem narządów wewnętrznych. Najbardziej narażeni są na niego ludzie starsi.

Według danych amerykańskiego National Center for Biotechnology Information ARDS dotyka 17 proc. pacjentów znajdujących się w stanie ciężkim, natomiast dane z pisma „The Lancet” mówią, że odsetek takich osób może wynosić aż 29 procent. Analizy uwzględniają dane chorych w Chinach w okresie do połowy lutego 2020.

Mechanizm powstawania ARDS ma związek z przeciekaniem płynu z włosowatych naczyń krwionośnych do pęcherzyków płucnych, co powoduje ich zapadanie się, powstawanie blizn w postaci zwłóknień i zmniejszenie pojemności płuc o 20-30 procent (dane ze szpitala w Hong Kongu). Przyczyną tych zmian jest wywoływany przez wirusa stan zapalny.

Jak czytamy na stronie European Lung Foundation, zespół ostrej niewydolności oddechowej ARDS w 27-45 proc. przypadków kończy się zgonem. Zespół rozwija się u 7,1 proc. osób przebywającym na OIOM, a gdy pobyt trwa dłużej niż dobę, dotyczy 12,5 proc. chorych. Jednocześnie u osób młodych znajdujących się w takim stanie możliwe jest pełne wyzdrowienie po upływie 6-12 miesięcy.

Wideo

Materiał oryginalny: COVID-19 – mechanizm, przebieg i skutki zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 - Strona Zdrowia

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

M
Mój komentarz

Wow, ale obszerny artykuł. Tyle wiedzy na temat wirusa. Dziękuję redakcjo kwidzynnaszemiasto.pl

Dodaj ogłoszenie