Mleko w szkole i z dostawą do domu. Zobacz archiwalne zdjęcia z okresu PRL-u

Anna Daniluk
Anna Daniluk
Uczniowie piją mleko podczas posiłku w 1978 roku. Kliknij w obrazek i przesuwaj strzałkami, aby zobaczyć więcej zdjęć z PRL-u.
Uczniowie piją mleko podczas posiłku w 1978 roku. Kliknij w obrazek i przesuwaj strzałkami, aby zobaczyć więcej zdjęć z PRL-u. Narodowe Archiwum Cyfrowe
Udostępnij:
W czasach PRL-u, jednym z produktów żywnościowych najchętniej promowanych wśród obywateli było mleko. W czasach zapaści gospodarczej i w stanie wojennym zachęcano do wykorzystywania mleka w proszku. Przyjrzeliśmy się, jak wyglądały akcje polecające mleko w szkołach.

W skrócie

W czasach komunizmu produkty mleczne i mleko były szczególnie polecane przez władzę. Finansowano bary mleczne, które miały serwować tanie i pożywne dania. Władza stawiała na obowiązkowy przydział mleka i masła z racji, że brakowało mięsa. W stanie wojennym, gdy mięso było reglamentowane lub dostępne spod lady, szczególnie doceniało się dania mączne. Właśnie wtedy na szkolnych stołówkach prym wiodły naleśniki z białym serem lub zupy mleczne.

Mleko do wypłaty

W książce „Ślepa kuchnia. Jedzenie i ideologia w PRL” Monika Milewska zdradzała, jak obowiązująca polityka wpływała na dostawy żywności. Produktem, który był promowany w PRL-u, było mleko w różnej postaci. W czasie kryzysu gospodarczego stawiano na mleko w proszku, a w książkach kucharskich podawano przepisy na wykorzystanie go w kuchni.

Kliknij przycisk, aby zobaczyć zdjęcia z czasów PRL-u

[…]Pracownikom zatrudnionym w szkodliwych dla zdrowia warunkach przysługiwało też mleko. Mój ojciec, pracujący w ciemni fotograficznej, przywoził to mleko dla mnie. Respondenci wskazują też na inne możliwości: „Jak ktoś nie chciał mleka, to dostawał bony do baru mlecznego, gdzie mógł zjeść obiad lub wymienić bony na masło” – pisała Monika Milewska.

Mleko z dostawą do domu

Autorka książki zwróciła też uwagę, że w PRL-u istniał zawód roznosiciela mleka, który dostarczał butelki pod drzwi. Usługa trwała do 1989 roku. Zawód „mleczarza” został w zabawny sposób przedstawiony w filmie „Nie lubię poniedziałków” w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego z 1971 roku. Tam w wyniku pomyłki w oznaczaniu mieszkań czekających na mleko, nabiał dostali niemal wszyscy mieszkańcy bloku.

Aby dostać codzienną porcję mleka, trzeba było wykupić miesięczny abonament w sklepie spożywczym. Szklane butelki były zamykane kolorowym kapslem z aluminium. Zamknięcie w kolorze czerwonym zawierało mleko pełnotłuste, z niebieskim kapslem z 2% zawartością tłuszczu. Pozostałe produkty mleczne najczęściej kupowały dzieci.

Mleko w szkołach i przedszkolach

W PRL-u prowadzona była akcja dożywiania dzieci poprzez dostarczanie codziennej porcji mleka do szkół i przedszkoli. Menu posiłków przedszkolnych dostosowywano do polityki żywienia w PRL-u. W szkole w przerwach podawano mleko, aby zapewnić dzieciom okazję do prawidłowego wzrostu. Uważano, że mleko jest niezbędne do budowy zdrowych kości i zapewni szybki i zdrowy rozwój organizmu. Na co dzień dzieciom podawano kaszę mannę na mleku z owocami lub marmoladą, kubek przypalonego mleka (z kożuchem) i różne rodzaje zup mlecznych z makaronem, ryżem lub kaszami.

- W mojej podstawówce w latach 80. mleko było obowiązkowe. Do dziś pamiętam ten okropny zapach ze szkolnej stołówki i mleko z kożuchem w szarych kubkach, które musieliśmy pić. Nie cierpiałam tego. Na samą myśl mam mdłości - wspomina Maria z Wałbrzycha. - Być może chodziło o ten przymus i ten kożuch, bo dziś bardzo lubię mleko.

Inne osoby wspominają, że dzięki tej akcji w szkole nie byli głodni. Zawsze można było wypić kubek ciepłego mleka i zjeść drożdżówkę lub kanapkę zrobioną w domu. Początkowo dzieci dostawały mleko podgrzewane w szkolnych stołówkach i nalewane z garnka przez nauczycielki lub kucharki do metalowych kubków. Z czasem postawiono na butelki szklane o pojemności około 200 ml, które przynoszone były do klas w skrzynkach i rozdawane uczniom.

Źródło:

Akcesoria, które ułatwią Ci pracę w kuchni

miejsce #1

EH Excellent Houseware

Eh Excellent Houseware 7-elementowy zestaw do sushi

102,24 zł26,99 zł-74%
miejsce #2

Florina

Fl1 Miska Cedzakowa 2W1 3,7L Miętowy (40Gmisg6253)

20,90 zł6,81 zł-67%
miejsce #3

EH Excellent Houseware

Eh Excellent Houseware Maselniczka bambusowa z pokrywką 19x12cm

49,98 zł19,08 zł-62%
miejsce #4

Affek Design

Cookini Basic Kitchen Ociekacz Suszarka Do Naczy33X44X 10Cm

217,95 zł91,87 zł-58%
miejsce #5

KINGHOFF

Kinghoff chlebak z satyną kh-3203

206,44 zł96,00 zł-53%
miejsce #6

Klausberg

Klausberg Chlebak Stalowy Pokrywą Diamond Kb-7454 (Kb7454)

212,52 zł99,00 zł-53%
miejsce #7

Klausberg

Klausberg Stojak Na Przyprawy 16 Pojemników (Kb7553)

325,28 zł160,66 zł-51%
miejsce #8

Kuchenprofi

Kuchenprofi Dziadek do orzechów Classic (KU0809003800)

160,00 zł96,71 zł-40%
miejsce #10

Bioterm

Bioterm Minutnik kuchenny 290308

27,30 zł19,99 zł-27%
miejsce #11

Joseph Joseph

Joseph Joseph Jj Zestaw 4Desek Do Krojenia Rosegold Foliosteel (60172)

486,00 zł407,08 zł-16%
miejsce #12

Gastroback

Pojemnik do lodów GASTROBACK 96910

79,99 zł69,00 zł-14%
miejsce #14

Gefu

Gefu Dziadek do orzechów Nocetto (G12540)

119,00 zł106,52 zł-10%
miejsce #19

Fackelmann

Fackelmann deska kuchenna san 35x25cm 39293

24,99 zł
miejsce #20

Fackelmann

Fackelmann deska kuchenna san 24x15cm 39203

12,99 zł
Materiały promocyjne partnera

Zobacz inne tematy kulinarne ze Strony Kuchni:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Największa od dziesięcioleci susza we Francji

Materiał oryginalny: Mleko w szkole i z dostawą do domu. Zobacz archiwalne zdjęcia z okresu PRL-u - Strona Kuchni

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie